Eğitim Psikolojisi
GELİŞİM VE ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ
Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarını inceleyen,bireyin davranışlarını ve onun altında yatan sebepleri araştıran bilim dalıdır.
Eğitim Psikolojisi, gelişim ve öğrenme psikolojisi bulgularından hareketle eğitim öğretim nasıl gerçekleştiğini araştıran bilim dalıdır.
DAVRANIŞ SEEPLERİ ————> PSİKOLOJİ
DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ ———> EĞİTİM
Gelişim psikolojisi, insan davranışlarında doğumdan ölümüne kadar,tüm yaşamı boyunca gözlenen biyolojik ve psikolojik değişiklikleri inceler.
Bireyin belli dönemler halinde gelişimini ve bu evrelerde öğrenmesi gereken davranışlarını inceleyen bilim dalıdır.
Öğrenme psikolojisi, bireyin nasıl öğrendiğini ve nasıl öğretebileceğini araştıran bilim dalıdır.
GELİŞİM PSİKOLOJİSİ
PSİKOLOJİ AKIMLARI
1. Yapısalcılık:
● Temsilcisi W. Wundt’ tur.
● İnsan davranışlarının kontrollü koşullarda (laboratuar) gözlenmesine yönelik çalışmalar yapmıştır.
● İnsan zihni çeşitli bilinç öğelerine ayrılır. Psikolojinin amacı “bilinç öğelerini” birleş-tirmek ve çözümlemektir.
● Bilinci çözmek için “içe bakış yöntemi” kullanılmaktadır.İçsel duygular,sezişler ve düşünceler üzerinde odaklanmıştır.
2.Davranışçılık:
● Temsilcileri Watson, Pavlov, Skinner’ dir.
● Davranışçı görüş yapısalcılığı yetersiz görerek,sezgilerin,duyguların ve düşüncelerin gözlenemeyeceğini iddia ederek içe bakış yöntemini reddetmiştir.
● Psikolojinin “gözlenebilen ve ölçülebilen” davranışlar üzerinde çalışılması gerektiğini açıklar.
● Davranışın niçin olduğuna değil, nasıl olduğuna önem vermiştir.
● Çevredeki uyarıcı koşullara önem vermiştir. Uyarıcı-tepki-pekiştirme ilkesine göre davranışı açıklamıştır.
3.Psiko-analitik Yaklaşım (Psikanaliz):
● Temsilcileri Freud, Erikson’ dur.
● Davranışın sebeplerini “bilinç dışı” etkinlikler (biyolojik etkenler) açısından ele almıştır.
● İnsan iki temel içgüdünün etkisinde davranmaktadır. Cinsellik ve saldırganlık. Toplum tarafından hoş karşılanmayan bu duygulara ait istekler bilinç dışına itilirler ve arada kaybolmazlar.
● Kişiliğin oluşumunda ve olayların analizinde “çocukluk yaşantıları (0-6)” ve bu dönemdeki anne-baba tutumunun önemi üzerinde durur.
● Erikson’a göre kişiliğin oluşumunda ve gelişiminde biyolojik etkenler ile birlikte sosyal çevre de(toplumsal etmenler) önemlidir.(Psiko-sosyal gelişim kuramı)
● Erikson’a göre benlik gelişimi dönemler halinde olur.Her dönemin,atlatılması gereken çatışma(kriz) alanları bulunur.
● Bireyin gelişiminin yaşam boyu sürdüğünü savunmuştur.
4.Bilişsel Yaklaşım:
● Temsilcileri Gestalt Ekolü,Piaget,Bruner,Ausubel’dir.
● Bireye ve davranışlara “bütünsel” bakmışlardır.
● Davranışları zihinsel bir süreç içinde ele almışlar,ilgi,algı,düşünme,kavrama gibi süreçlere yer vermişlerdir.
5.İnsancıl (Hümanist) Yaklaşım:
● Temsilcileri Maslow, Rogers, Kholberg’ dir.
● Psiko-analitikçilerin insanın tehlikeli bir varlık olduğu görüşüne karşı çıkarak,insanın değerli olduğu görüşüne karşı çıkarak,insanın değerli olduğu ve doğasının iyilik temelleri üzerinde kurulu olduğu görüşünü ileri sürmüşlerdir.
● Davranışların temelinde ihtiyaçlar (güdüler) bulunur.
● Birey “kendisini gerçekleştirmeye” çalışan bir varlıktır.
● Bireylerde “algılama ve benlik kavramı(tasarımı) “ üzerinde durur.
● Birey tek ve benzersizdir,değerlidir.Eğitim,birey(öğrenci) merkezlidir.Eğitim bireylerin potansiyelinin ortaya çıkarılmasına ve kişisel gelişimine yardımcı olmalıdır.
6.Nörobiyolojik Yaklaşım:
● Temsilcileri James, Hebb ‘ dir.
● Davranışların incelenmesini beyin,sinir sistemi,beyin hücreleri(nöronlar) arasındaki sinaps bağlarına göre ele almışlardır.
Bilişsel Yaklaşım (Kognitivizm) : Biliş, insanın dünyayı tanımaya ve anlamaya yönelik zihinsel etkinlikleridir.
Bilişsel yaklaşıma göre insan diğer canlılardan farklı olarak dikkat, algı, düşünme gibi zihinsel süreçlerle etkin bir canlı olarak çevresini anlar ve yorumlar. O halde davranışları biçimlendiren bilişsel süreçlerdir. Bilişsel süreçler insanın gelişim aşamalarına göre sırayla ortaya çıkar.
İnsanı gelişmiş bir bilgisayar sistemi olarak gören bu yaklaşım, insan zihninin bilgi edinmek, bilgiyi işlemek ve depolamak gibi işlemler yaptığı görüşündedir. Bilişsel yaklaşım, kendine özgü eğitim anlayışları da geliştirmiş, öğrenmenin gerçekleşmesi için gelişim aşamalarının tamamlanması gereğini vurgulamıştır.
Temsilcisi J. Piaget dır.
Biyo-psikolojik Yaklaşım : İnsanı bütünselliği olan biyolojik bir varlık olarak gören bu yaklaşım, akıl hastalıklarının nedenleri üzerinde de durmuştur.
Biyo-psikolojik yaklaşıma göre insan davranışlarının biçimlenmesinde beyinde meydan gelen biyokimyasal olayların ve genetik özelliklerin etkisi vardır.
Bu ekol, beyin üzerinde özellikle de gelişmiş hayvanların beyni üzerinde ayrıntılı laboratuvar deneyleri yapmış davranışlarla beynin işleyişi arasında bağlantılar kurmuştur.
Temsilcisi A. Meyer dir.
Benzer Başlıklar
 |
ÖzgürOkul.Org'un 
