Yargı
Genel Olarak yargı kavramının ne anlama geldiÄŸini kavrayabilmek, yargı türlerini saptayabilmek Yargı yetkisi, Anayasamızdaki “yasama” ve “yürütme” yetkilerinin yanında yer alan üçüncü yetkidir. Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. Maddi anlamda yargı demek, hukuk kurallarının bağımsız mahkemeler tarafından belli bir olaya uygulanması faaliyeti demektir. Ãœlkemizdeki yargı türlerini, “Anayasa yargısı”, “Ä°dari yargı”, “Askeri yargı” ve “Adli yargı” (Adalet yargısı) biçiminde bir ayırıma tabi tutarız. Anayasa yargısı kavramının tanımını verebilmek, Anayasa Mahkemesi’nin kuruluÅŸunu, görevlerini belirleyebilmek ve Anayasaya uygunluÄŸun denetim yollarını saptayabilmek Anayasa yargısı, Anayasa Mahkemesinin bu sıfatla baktığı iÅŸler ile Yüce Divan sıfatıyla gördüğü iÅŸlerdeki faaliyetleri kapsayan yargı türü veya koludur. Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün esas ve ÅŸekil bakımından, Anayasa deÄŸiÅŸikliklerinin sadece ÅŸekil bakımından Anayasaya uygunluÄŸunu denetlediÄŸi gibi, CumhurbaÅŸkanını, Bakanlar Kurulu üyeleri ile yüksek yargı organlarının baÅŸkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayan bir yüksek yargı organıdır. Ä°dari yargı kavramının tanımını verebilmek, idari yargı yerlerinin hangileri olduÄŸunu ve bunların görevlerini saptayabilmek Ä°dari yargı ise, idari makamların idare hukuku alanındaki faaliyetleri dolayısıyla ortaya çıkan uyuÅŸmazlıkların çözümlenmesini konu alan bir yargı türü veya koludur. Ä°dari yargıyı, “Genel Ä°dari Yargı” ve “Askeri Ä°dari Yargı” olmak üzere ikiye ayırırız Genel Ä°dari Yargı alanında, idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinin yanında bir yüksek idare mahkemesi olan Danıştay yer alır. Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun baÅŸka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme yeridir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Askeri yargı kavramını tanımlayabilmek, askeri yargı türlerini belirleyebilmek ve bunların görevlerini saptayabilmek Askeri yargı, askeri mahkemelerin askeri ceza hukuku alanındaki yargısal faaliyetleri ile asker kiÅŸileri ilgilendiren ve askeri hizmete iliÅŸkin bulunan idari iÅŸlem ve eylemlerden doÄŸan uyuÅŸmazlıkların çözümlenmesindeki yargısal faaliyetler olarak tanımlanabilir. Askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Askeri yargının, “Askeri ceza yargısı” ve “askeri idari yargı” olmak üzere iki türü vardır. Askeri ceza yargısı, askeri mahkemelerin askeri ceza hukuku alanındaki yargısal faaliyetleridir. Ä°lk derece (hüküm) mahkemeleri olan askeri mahkemeler ve disiplin mahkemelerinin yanında kontrol mahkemesi olarak Askeri Yargıtay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin temyiz yoluyla son inceleme yeri olduÄŸu kadar, belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak da bakan bir yargı organıdır.
Askeri idari yargıda yargısal faaliyetleri yürüten yargı yeri, Askeri Yüksek Ä°dare Mahkemesidir. Adli yargı kavramının tanımını verebilmek, adli yargı türlerini belirleyebilmek ve bunların görevlerini saptayabilmek Adli yargı, diÄŸer yargı türleri dışında kalan yargısal faaliyetleri, yani adliye mahkemeleri tarafından yürütülmekte olan yargısal faaliyetleri kapsayan yargı türüdür. Adli yargının “ceza yargısı” ve “medeni yargı” olmak üzere iki türü vardır. Ceza yargısı, ceza mahkemelerinin ceza hukuku alanındaki yargısal faaliyetlerini; medeni yargı ise, hukuk mahkemelerinin özel hukuk alanındaki yargısal faaliyetlerini kapsar. Ceza yargısındaki ilk derece (hüküm) mahkemeleri, sulh ceza, asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri; medeni yargıdaki ilk derece (hüküm) mahkemeleri ise, sulh hukuk ve asliye hukuk (ve asliye ticaret) mahkemeleridir. Adli yargıda yüksek mahkeme Yargıtaydır. Yargıtay, adliye mahkemeleri tarafından verilen ve kanunun baÅŸka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olduÄŸu kadar, belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakan bir yargı organıdır.
Benzer Başlıklar
 |
ÖzgürOkul.Org'un 
