Cumhuriyet Bayramı
29 Ekim 1923 ülkemizde cumhuriyet yönetiminin ilan edildiÄŸi gündür. Bugün ulusal bayram günüdür. Her yıl cumhuriyet yönetiminin ilanını 28 – 29 Ekim günleri Cumhuriyet Bayramı olarak coÅŸkun törenlerle kutlarız.
Cumhuriyet Yönetiminden önce devletimizin adı Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu idi. Osmanlı Devleti, Osman Bey tarafından 1299′da Söğüt ‘de kuruldu. Osmanlı devlet yöneticisine padiÅŸah denirdi. Osmanlı Devletini altı yüz yirmi dört yılda, otuz altı padiÅŸah yönetti. Son padiÅŸah Sultan Vahdettin’dir.
Eskiden ülkelerde tek kişi egemendi. Ülkelerini diledikleri gibi yöneten bu kişilere padişah, şah, kral, hakan, sultan denirdi. Yönetim çoğu zaman babadan oğula geçerdi. Oğulun küçük olması, deli olması yönetici olmaya engel sayılmazdı. Böyle tek kişinin kendi başına buyruk, sorumsuz, denetimsiz yönetimine mutlakiyet denir. Mutlakiyet yönetiminde egemenlik kayıtsız şartsız tek bir kişidedir.
Mutlakiyetle yönetilen ülkelerde zamanla hakana, padişaha, şaha, krala yardımcı olsun diye meclis kuruldu. Meclis üyeleri halkın dileklerini yöneticiye duyurur, yasa tasarısını hazırlardı. Bu yasa taslakları hakan, padişah, şah, kral tarafından benimsendiğinde yasalaşırdı. Bu yönetim biçimine Meşrutiyet denir. Ancak meclisin yetkileri genel olarak çok sınırlıdır. Osmanlı Devletinde 1876 ve 1908 yıllarında iki kez meşrutiyet ilan edildi.
Üçüncü yönetim biçimi cumhuriyettir. Cumhuriyet’te egemenlik kayıtsız ÅŸartsız ulusundur. Ulus kendini yönetme yetkisini temsilcileri – milletvekilleri- aracılığı ile kullanır. Cumhuriyet yönetiminde yurttaşın seçme ve seçilme hakkı vardır. Seçilen temsilciler yasalar yapar, yöneticileri ulusu adına denetler. Yönetilenler dilerlerse seçimlerde yöneticilerini deÄŸiÅŸtirirler.
ÃœLKEMÄ°ZDE CUMHURÄ°YETÄ°N KURULUÅžU
Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nda, ikinci MeÅŸrutiyetin ilanından altı yıl sonra Birinci Dünya Savaşı baÅŸladı. 1914′te baÅŸlayan Birinci Dünya Savaşı’na dünyanın belli öbaÅŸlı devletleri katıldı. Dört yıl süren savaÅŸ sonunda bizimle birlikte olan devletler yenildi. SavaÅŸ kurallarına göre biz de yenilmiÅŸ sayıldık. Ãœlkemiz Ä°ngilizler, Yunanlılar, Fransızlar, Ä°talyanlar tarafından paylaşıldı.
Ulusuna inanan, güvenen Mustafa Kemal PaÅŸa, 19 Mayıs 1919′da Samsun’a geldi. Erzurum’da, Sıvas’ta kongreler düzenledi. Mustafa Kemal PaÅŸa “Tek bir egemenlik var, o da Milli egemenliktir. Ãœlkeyi yine ulusun kendi gücü kurtaracaktır.” diyordu. Yurdun dört bir tarafından gelen ulus temsilcileri -milletvekilleri- 23 Nisan 1920 günü Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nde toplandı. Meclis, Mustafa Kemal PaÅŸa’yı baÅŸkan seçti. Mustafa Kemal PaÅŸa’nın önderliÄŸinde Büyük Millet Meclisi Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı’nı baÅŸlattı. Bir yandan efeler, dadaÅŸlar, seymenler bulundukları yörede düşmana karşı koydular. Öte yandan düzenli ordular Ä°nönü’de, Sakarya’da, Dumlupınar’da savaÅŸtılar. Yurdumuz düşmanlardan kurtarıldı.
Tahtını, rahatını düşünen padişah, yenilen düşmanla birlikte yurdumuzdan kaçtı. İmzalanan Lozan Barış Antlaşması ile yeni bir devlet doğdu. Bu doğan devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemişti.
Ä°kinci dönem Büyük Millet Meclisi 11 AÄŸustos 1923′te ilk toplantısını yaptı. 13 Ekim 1923′te Ankara BaÅŸkent oldu. Atatürk ; düşmanın ülkeden atılıp sınırlarımızın belirlenmesinden sonra, çoktan beri tasarladığı cumhuriyetin ilanı üzerinde hazırlıklar yapmaya baÅŸladı. 28 Ekim 1923 akÅŸamı yakın arkadaÅŸlarını Çankaya’da yemeÄŸe çağırdı. Onlara , “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceÄŸiz.” Dedi.
29 Ekim 1923 günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan cumhuriyet önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne verildi. Meclis önergeyi kabul etti.
Böylece ülkemizde cumhuriyet yönetimi kuruldu. Atatürk kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk CumhurbaÅŸkanı oldu. Cumhuriyet’in ilanı yurtta sevinç ve coÅŸku ile karşılandı.
Cumhuriyet; yurttaÅŸların seçme ve seçilme hakkının olduÄŸu bir yönetimdir. Ulus temsilcilerinin kabul ettiÄŸi yasalarla ülkenin yönetilmesidir. Cumhuriyet yönetiminde söz ulusundur. Cumhuriyet’i korumak, kollamak, yaÅŸatmak her yurttaşın ödevidir.
Rastgele Başlık
 |
ÖzgürOkul.Org'un 
